Bygdanytt sin reportasje om Osterøy kommune sine sal av kraftselskap og kraftaksjar er så uryddig at det krev ein kommentar. Eg kjenner ikkje sakene i detalj, men kommenterer prinsipielt.

For det første, investeringar som kjøp og sal av verksemder og aksjar, skjer alltid med den innsikta ein har når ein gjer det, og etterpåklokskap er ikkje spesielt nyttig.

Det relevante spørsmålet er difor om kommunestyret hadde ein god prosess, fekk tilstrekkeleg informasjon, og gjorde gode vurderingar ved dei ulike sala, sidan ingen kunne vita kva som så skjedde. Det er heller ikkje spesielt interessant om mindretalet i dei ulike sakene brukar gode resultat i kraftselskapa i ettertid som argument idag.

For det andre, om frigjort kapital er nytta til investeringar i sjukeheimen eller andre kommunale tiltak, så er det og lite relevant. Gitt at desse investeringane var fornuftige for innbyggjarane, så må i såfall kritikken gå på at ein selde av investeringane heller enn å ta opp meir lån.

Det kan jo og henda at ein ikkje ville fått lån og då hadde ein ikkje noko val. Om sjukeheimsinvesteringane var fornuftige er ein heilt annan diskusjon.

Aksel Mjøs frå Hosanger er førsteamanuensis ved NHH. Foto: Elise Årdal / BN

God salsprosessar er dei der ein får betalt for alle forventa framtidige resultat i verksemda, og der fleire moglege kjøparar må konkurrera om å gi best pris. Det krev kompetente rådgjevarar som nettopp får dokumentert verdiane og skaper ein slags auksjon som får fram betalingsviljen.

I utgangspunktet har både seljar og moglege kjøparar same informasjon både om verksemda og marknadsutsiktene, så prosessen avgjer kva prisen vert. Om ein får med seg kjøparar som kan oppnå særlege samanslåingsgevinstar, såkalla synergiar, så vil ofte dei både verta betre eigarar og meir villige til å betala ein høgare pris for aksjane. Om kraftsala skal kritiserast så må det gå på om prosessen var god og prisen god nok den gongen.

Generelt er det betre for ein kommune å ha sparekapitalen i ein portefølje av børsnoterte aksjar og obligasjonar, gjerne gjennom fond, enn å eiga verksemder direkte. Ved direkte eige må ein ha eigarkompetanse, finna gode styrer, møta risikoen for ny kapital, og ein vil ikkje kunna frigjera  kapital ved behov.

I ein brei portefølje er risikoen langt meir kontrollert, ein kan variera kva ein investerer i, og ikkje minst, ein kan på kort varsel selja ut deler for å frigjera kapital. Ut frå slike omsyn gjorde Osterøy kommune rett i å gå frå å vera bedriftseigar til å plassera sparekapital.

Aksel Mjøs, Hosanger og NHH