Har skapt berekraftig liv i hundre år gamalt hønsefjøs

Mange som har køyrd forbi har nok lurt på kva som skjuler seg i den raude bygninga ved Danielsen ungdomsskule på Valestrand. Bli med inn i skulen sitt framtidsretta berekraftprosjekt.

Frå venstra: Ihuga forkjempar for å ta vare på eldgamle byggeskikkar, Kjetil Monstad, rektor ved Danielsen ungdomsskule, Jostein Fossmark, og duoen frå 9. klasse i arbeidslivsfag, Matilde Loftås Vatle og Mathias Rønhovde, kunne stolt vise fram den nye «DUO-løo» til Bygdanytt i dag. – For eit arbeid som har blitt gjort, seier rektoren føre det gamle klekkeriet på Valestrand. Alle foto: Anders Totland.

  • Anders Totland
Publisert:

«DUO-løo», som har blitt det nye namnet på bygninga, er det tidlegare hønsehuset på Ole Bull-garden.

I mange år stod gardshuset nærmast til nedfalls – bortgøymd mellom kratt og skog.

Det har tidlegare vore brukt til klekkeri, og seinare til sauefjøs, og er mest sannsynleg bygd på 1920-talet.

Då Danielsen skulle bygge det nye skulebygget, hadde rektoren ein draum om å rehabilitere det gamle hønsehuset og knytte det opp mot uteområdet til skulen og til praktisk undervisning.

Skulen fekk i stand ein langtids-leigeavtale med eigar og med forpaktar, som òg omhandlar området kring bygget og ned mot Valestrandsvatnet.

Med eit lån i overkant av ein million kroner kunne rehabiliteringa byrje.

Les også

Danielsen opna praktbygg: – Eit langt svangerskap er over

Og slik blei det etter kvart. Foto: Danielsen ungdomsskule

Held byggetradisjonar ved like

– Kva har blitt gjort, rektor Jostein Fossmark?

– Oj, det er mykje. Eg veit ikkje kor eg skal byrje, seier han og ler.

– Det har vorte lagt stor vekt på å bevare det opphavelege uttrykket til bygget, og det har blitt nytta mykje tid til å finna ut korleis dette kan gjerast på ein god måte. Målingspulver som vart funne i huset blei mellom anna sendt til analyse og rekonstruering av den opphavelege malinga som blei brukt på bygget.

Ingen kledningsbord eller dører har blitt skifta ut utan at dei har vore heilt rotne. Det er lagt stor vinn på å setje i stand eit praktbygg i respekt for dei byggeskikkane ein nytta for 100 år sidan.

Les også

Denne bygda bygger ny møteplass

.

– Me nytta til dømes torvmose som isolasjon kring vindauga, og alle dei nye vindaugslistene har nett same profil som dei alltid har hatt. Øydelagde dører, vindauge og geitegardar er reparerte og tilbakestilt til opphaveleg stand. Den mest krevjande restaureringa av dørene tok Lars-Petter Vindenæs frå Haus seg av, informerer Fossmark og held stolt fram:

– Den flotte ljoren på taket, som tidlegare var til nytte for utlufting, måtte sjølvsagt rekonstruerast og heisast på plass igjen med kranebil, sjølv om den ikkje har ein praktisk funksjon i dag. Ein stasleg vêrhane har fått sin æreplass på toppen av denne, for å visa at dette alltid vil vera det gamle «hønsehuset» på Bullagarden.

Kring 18 månader gjekk med før «DUO-løa» stod klar i vinter.

Les også

– Ein bør òg tenke på alle dei som ikkje har det så bra i jula

.

På dette flyfotoet frå Wideroe ser du hønsehuset ein gong mellom 1935 og 1940. Det er truleg det eldste biletet av gardshuset. Foto: Flyfoto Wideroe

Inspirerte og engasjerte elevar

Det er rundt 15 elevar i niande klasse i valfaget arbeidslivsfag som aktivt har vore delaktig i restaureringsprosessen – med god hjelp av Votlo-karen Kjetil Monstad i spissen.

Niandeklassingane har ansvaret for dyrestell og vedlikehaldsarbeid.

Gardshuset huser tre geiter, fire kaninar og om lag 30 høner.

– Det er utruleg spennande og lærerikt, fortel Matilde Loftås Vatle (14).

– Kva er det gardsdrifta du liker så godt?

– Eg trivst med å slite meg ut. Det òg spennande å jobbe med dyr, fortel ho.

Les også

Kommunen blar opp for å bygga møteplass

.

Valestrand-eleven Mathias Rønhovde nikkar med og sender eit smil til sin klassekompis.

– Heilt einig. Å kunne vere med på eit slikt restaureringsprosjekt er veldig gjevande. Eg liker å vere aktiv ute og jobbe. Det er ofte betre enn å sitje inne og lese ei bok, seier tenåringen.

– Eg liker å vere aktiv ute og jobbe. Det er ofte betre enn å sitje inne og lese ei bok, informerer tenåringen Rønhovde.

– Kva er din dom etter arbeidet, Monstad?

– Det har vore mykje hardt arbeid, men det er gledeleg å sjå at ein kunne skape liv i bygget att. Eg meiner det har stor lokalhistorisk betydning, og mange har eit nært forhold til dette området på Valestrand, seier han og legg til:

– I tillegg er det jo gjevande å sjå engasjerte elevar ta stor del i prosjektet, så eg gler meg til fortsetjinga, seier han og smiler breitt.

Les også

Store planar for uteområdet til skulen: – Vil bli attraktivt

.

Berekraft og helsefremjande

Skulen har ved denne nye minigarden tatt eit stort steg i berekraftprosjektet sitt. Saman med Osterøy kommune har Danielsen ei satsing på berekraft i åra framover.

– Her skal elevane både i fag og i praksis få erfara korleis ein kan tenka berekraft lokalt, nasjonalt og globalt.

Globalt er elevane engasjert i FN sine berekraftmål, og samlar inn pengar til utdanning for jenter i Etiopia. Om lag ein million kroner har elevar på skulen samla inn til ulike slike prosjekt sidan skulen starta i 2011, seier Fossmark.

Les også

Spreier godheit til heile skulen: – Ei gåve til skulemiljøet

– Gjennom gode handlingar og oppmuntrande ord kan ein gje andre mykje glede, seier godheitsgjengen på Valestrand.

Mellom alt det tunge arbeidet på garden, kan elevane boltre seg i det som mest sannsynleg er Osterøy lengste zipline.

  • Sjekk adrenalinkicket i videoen under.

Lokalt vert det mellom anna fokus på kortreist mat, gjenbruk, sporlaus ferdsel og matsvinn. Skulen er òg i ferd med å verta sertifisert som Miljøfyrtårn, kan rektoren fortelje.

Skulen har i innverande år fått støtte frå Den Naturlige Skolesekken til deira lokale berekraftprosjekt

– No ser du på det ferdige produktet, Fossmark. Kva gjev det deg?

– Det er veldig inspirerande å sjå kor mange elevar som set pris på å ha dyr i skulegarden, og som besøker desse ofte. Mykje ny forskning seier i dag at kontakt med dyr er helsebringande på mange ulike måtar. Til og med det å sjå på dyr har ein positiv effekt på den fysiske og psykiske helsa vår, stråler den nevenyttige rektoren.

Publisert:
  1. Ole Bull
  2. Valestrand
  3. Undervisning
  4. Rehabilitering
  5. Osterøy

Mest lest akkurat nå

  1. «Treigingane i trafikken er livsfarlege»

  2. Paraglider-uhell på Espeland

  3. Robert kritiserer Skyss: – Dette er uverdig for eldre mennesker å måtte oppleve

  4. Dagsenter vil bidra til lokalsamfunnet

  5. Her er omsetnaden og resultatet til dei største bedriftene i Arna

  6. Kostbar reparasjon av jernbanebrua